Zorgen over hypotheekrenteaftrek vanaf 2031 nemen toe

Wat speelt er precies?
De maximale duur van dertig jaar hypotheekrenteaftrek bestaat sinds 2001. Aanleiding was de sterke groei van onder meer aflossingsvrije hypotheken. Sindsdien geldt dat rente over een eigenwoningschuld maximaal dertig jaar aftrekbaar is in box 1.
Voor de eerste groep huiseigenaren loopt die termijn vanaf 2031 af. Vooral bij oudere hypotheken kan dat ingewikkelde situaties opleveren. Denk aan mensen die in de tussentijd verhuisd zijn, een hypotheek hebben overgesloten, zijn gescheiden of een extra leningdeel hebben afgesloten voor een verbouwing.

Belastingdienst weet niet alles
Volgens een ambtelijk rapport heeft de Belastingdienst niet van alle hypotheken volledig in beeld hoelang al hypotheekrenteaftrek is gebruikt. Daardoor kan het lastig zijn om exact vast te stellen hoeveel jaren hypotheekrenteaftrek al zijn gebruikt. Ambtenaren noemen de regeling daarom “nagenoeg niet handhaafbaar”. Het risico bestaat dat huiseigenaren onterecht aftrek blijven toepassen of juist aftrek mislopen waar ze nog recht op hebben.

Politiek schuift beslissing vooruit
Het onderwerp ligt politiek gevoelig. In het coalitieakkoord is afgesproken dat de fiscale behandeling van de eigen woning tijdens deze kabinetsperiode niet wordt aangepast. Minister van Financiën Eelco Heinen houdt vast aan die lijn. Ook VVD-leider Dilan Yeşilgöz gaf aan dat een volgend kabinet hierover moet beslissen.
Tegelijk klinkt vanuit andere partijen de oproep om eerder duidelijkheid te geven. CDA-leider Henri Bontenbal en staatssecretaris Eerenberg vinden dat huiseigenaren niet jarenlang in onzekerheid kunnen blijven zitten. Ook GroenLinks-PvdA dringt aan op een oplossing.

De discussie draait niet alleen om politiek, maar ook om uitvoering. Nieuwe fiscale regels invoeren kost tijd. Hoe langer besluitvorming wordt uitgesteld, hoe kleiner de voorbereidingstijd voor de Belastingdienst wordt. Minister Heinen noemde het probleem eerder grotendeels tijdelijk, omdat vanaf 2043 veel oudere gevallen zouden zijn verdwenen. Ambtenaren plaatsen daar kanttekeningen bij. Ook bij hypotheken waarop wél wordt afgelost, moet uiteindelijk kunnen worden vastgesteld hoeveel jaren renteaftrek al zijn gebruikt.

Welke oplossingen liggen op tafel?
In het ambtelijke rapport worden meerdere scenario’s genoemd. Geen enkele optie is zonder gevolgen. Niets doen wordt expliciet ontraden. Volgens het rapport neemt dan de kans toe op foutieve aangiften, discussies met de fiscus en mogelijk een tegenvaller voor de schatkist.

• Een eerste mogelijkheid is dat de renteaftrek voor alle hypotheken van vóór 2013 vanaf 2031 stopt. Dat zou de schatkist veel geld opleveren, maar betekent ook dat sommige huiseigenaren eerder hun renteaftrek verliezen dan zij hadden verwacht.
• Een tweede scenario is dat bestaande hypotheken langer gebruik mogen blijven maken van hypotheekrenteaftrek, bijvoorbeeld tot 2043. Dat geeft meer duidelijkheid voor huiseigenaren, maar kost de overheid miljarden euro’s extra.
• Daarnaast wordt gekeken naar een tussenvariant waarbij de aftrek geleidelijk wordt afgebouwd richting 2042. Sommige economen zien dat als een realistischer compromis, omdat de overgang minder abrupt verloopt.

Wat kun je als huiseigenaar doen?
Hoewel er nog geen definitieve beslissing is genomen, is het altijd verstandig om je administratie goed op orde te houden. Bewaar hypotheekaktes, jaaropgaven en oude belastingaangiften zorgvuldig. Zeker bij verhuizingen, oversluitingen of extra leningdelen kan historische informatie later belangrijk zijn om de resterende duur van de hypotheekrenteaftrek te kunnen onderbouwen.

Ook bij nieuwe hypotheekplannen is het slim om goed naar de fiscale gevolgen te kijken. Bij een meer ingewikkeld hypotheekverleden kan het soms lastig zijn om exact vast te stellen hoeveel jaren hypotheekrenteaftrek nog resteren. Dat kan invloed hebben op de netto maandlasten en op keuzes rond kopen, verbouwen of oversluiten.

De toekomst van de hypotheekrenteaftrek na 2031 staat nog niet vast. Wel groeit de druk om op tijd duidelijkheid te geven. Tot die tijd blijft het voor jou als huiseigenaar vooral belangrijk om goed het overzicht te bewaren en je goed te laten informeren. Wil je jouw hypotheeksituatie laten doorlichten? Laat het ons weten.